Selecteer een pagina

Denkstijl verschillen. Kom jij van Venus, van Mars of van een andere planeet?

Beelddenken of begripsdenken zijn verschillende denkstijlen. Waar zitten de verschillen? Welke problemen veroorzaken ze voor beelddenkers op het werk? Kunnen beelddenkers begripsdenken aanleren en wat brengt hen dit op?

Wat is beelddenken?

Beelddenken of visueel-ruimtelijk denken is een manier om door middel van beeldinformatie naar de wereld om ons heen te kijken. Beeldtaal of beelddenken is waarschijnlijk de eerste taal die elke mens leert. Beelddenken is een vorm van denken in beelden:

✅ Beelddenken wordt wel geplaatst tegenover taaldenken of woorddenken: een vorm van denken in taal.

✅ Begripsdenken kan ook tegenover beelddenken gezet worden. Bij begripsdenken vormen informatie en logica de basis voor het denkproces. Dit is een vorm van oorzaak en gevolg denken.

✅ Andere omschrijvingen beschrijven beelddenken als:

  • divergerend denken
  • asssociatief denken
  • visueel ingesteld zijn
  • analoog denken
  • ruimtelijk denken

Beelddenken of begripsdenken het zijn 2 verschillende denkstijlen. De ene is niet beter dan de andere. Ieder van ons heeft de basis van beiden in zich. In de meeste gevallen is een van de twee sterker ontwikkeld of dominant.

Elke denkstijl kijkt vanuit een andere hoek naar de wereld. Omdat beide groepen vanuit een andere invalshoek of perspectief naar dezelfde situatie kijken, ervaart elke persoon de werkelijkheid op een andere manier. Dit leidt in een aantal gevallen tot misverstanden en ergernis.

Denkstijl verschillen: Letterlijk of figuurlijke zin?

Beelddenkers vinden het lastig om een onderscheid te maken tussen de letterlijke en figuurlijke betekenis van een zin, een spreuk of een gezegde.

Omdat ze taal vaak letterlijk nemen, leidt dit meermaals tot heel hilarische taferelen. Op zo’n moment lijkt het wel alsof een beelddenker van een totaal andere planeet komt.

“Ik heb een half uur aan het station staan schilderen“.
De beelddenker ziet hier letterlijk iemand die aan het station staat te schilderen met een schildersezel, pallet en dergelijke meer. Ze verstaan niet hoe dit gegeven in de rest van het verhaal past. Ze begrijpen dikwijls niet dat dit gezegde in de figuurlijke zin gebruikt wordt om aan te duiden dat je aan het station stond te wachten op iemand die niet opdaagde.

Letterlijke of figuurlijke betekenis van de zin?

Wie is beelddenker en gebruikt dit als denkstijl?

Beelddenkers zijn mensen die denken in beelden en gebeurtenissen. Informatie krijgen ze bij voorkeur op een visuele manier. Ze willen de dingen kunnen zien om ze te kunnen begrijpen.

Ze klasseren hun kennis en ervaring aan de hand van beelden en symbolen, dus zonder woorden en begrippen.

Nieuwe informatie wordt constant vergeleken met wat ze al kennen en weten. Zodra ze een verband ontdekken met de beschikbare informatie in hun brein, wordt de nieuwe informatie verwerkt en hierbij opgeslagen.

Kennis ordenen op basis van onderlinge verbanden is persoonsgebonden. Het resultaat is een chaotische verzameling van kennis en verbanden in het hoofd van elke beelddenker.

In tegenstelling tot taaldenkers die graag stap voor stap nieuwe informatie toevoegen. Omdat ze onderwerp per onderwerp opslaan ontstaat een logisch gestructureerde kennisdatabank in hun brein.

Voor een beelddenker gebeurt alles tegelijkertijd dus op hetzelfde moment:

  • Verbanden ontstaan tussen elke situatie of handeling.
  • Elke situatie of handeling gaat het geheel of het volledige beeld beïnvloeden.
  • Beelddenkers ervaren dit als een totaalbeleving waarbij alle zintuigen betrokken worden.

Beelddenken is een associatieve manier van denken. Dit komt heel verwarrend en chaotisch over voor een begripsdenker die gewoon is van stap voor stap of lineair te denken.

Overzicht van de verschillen tussen beelddenken en begripsdenken

Verschillen tussen denkstijlen 

Beide denkstijlen zijn soms tegenpolen. Hierdoor lijkt ene groep van Venus en de ander groep van Mars te komen.

BegripsdenkenBeelddenken
Tijd georiënteerd, kloktijdRuimtelijk georiënteerd, omgevingsbeeld
Volgorde / Orde & regelmaatGelijktijdigheid / Chaos:
werkt aan verschillende dingen tegelijkertijd
Sequentieel stappenplan / Analytisch & stapsgewijs opbouwenOverzichtsbeeld / Holistisch geheel, daarna pas ontrafelen in kleine stappen (soms zelfs van achter naar voren!)
Vastleggen, structureren, ordenen in processen en proceduresContinu in evolutie en verandering:
als een film die continu voorbij flitst.
Leerstijl:
van buiten leren, geen dingen in vraag stellen (vb. Wiskundige stelling)
Leerstijl:
Relaties & verbanden tussen de dingen zien (bv. Tussen vakken en verschillende onderwerpen)
Minder emotioneel beïnvloedbaar door de omstandighedenStemming gevoelig door omstandigheden (omgeving en personen)
Systematisch ordenenThematisch verbinden
TaligBeelden & symbolen

Kan een beelddenker, begripsdenken aanleren?

Kan een beelddenker vaardigheden aanleren die meer gericht zijn op begripsdenken?

Stel dat we planmatig werken als voorbeeld nemen aangezien dit voor de meeste beelddenkers geen natuurlijk talent is.
Is het voor beelddenkers mogelijke om planmatig te leren werken?

Natuurlijk kan dit. Maar dit zal niet vanzelf gaan.

Als beelddenker zal het je flink wat energie kosten om de basisvaardigheden van deze activiteiten onder de knie te krijgen.
Met andere woorden je kan de basisvaardigheid aanleren maar je zal in deze activiteiten nooit een uitblinker worden. Het zijn geen vaardigheden die tot jouw natuurlijke talenten behoren.

Administratieve taken

Ook al is dit geen van mijn kwaliteiten, ik heb als beelddenker geleerd om een aantal zaken zoals bijvoorbeeld mijn administratie super goed te organiseren. Het is wel op mijn manier, dus niet noodzakelijk dezelfde manier die een administratieve medewerker of boekhouder zou gebruiken.

De reden hiervoor is heel eenvoudig:
Opvolging van betalingen, offertes en contracten, boekhouding en dergelijke activiteiten, zijn dingen waar ik helemaal niet blij van word. Hoe sneller ik deze klus geklaard heb, hoe meer tijd ik heb voor dingen die ik wel leuk vind. Taken waar ik goed in ben en energie uithaal.

Mijn privé administratie kan ik moeilijk aan iemand anders doorgeven. De administratieve taken van mijn bedrijf op termijn waarschijnlijk wel. Ook in dit geval heb ik er alle voordeel aan om het eerst zelf georganiseerd te hebben: Je kan maar iets efficiënt delegeren, als het proces op orde is en jij weet wat er nodig is.

Hoe pak je dit aan als dit geen natuurlijk talent van jou is?

Ik stel bij mezelf vast dat ik een duidelijke reden of doel nodig heb. Zonder doel blijf ik deze taken uitstellen en voor me uitschuiven. Waardoor de stapels ongeordende documenten en papieren op mijn bureau letterlijk beginnen te groeien.

Beelddenkers zijn zelden sterk in administratieve taken

Welke methode past bij jou?

Net zoals voor het bijhouden van je agenda of werkplanning, geldt ook in dit geval hetzelfde aandachtspunt:
Kies de methode die bij je past!

De basisvaardigheden kan elke beelddenker zeker aanleren. Zoek indien mogelijk, naar een persoonlijke werkmethode om snel alles te klasseren en terug te vinden.

Vermijd zoveel mogelijk om de werkmethodes van anderen klakkeloos over te nemen, als je vrij bent om je eigen manier van werken te kiezen.

Zit je in een werkomgeving en dien je je te houden aan bepaalde processen die voor iedereen gelden?

Neem de tijd om voor jezelf de logica te zoeken in het proces of systeem wat je dient te volgen. Zodra je de logica ziet, worden de verschillende stappen logisch en is het minder een vreemd en opgelegd systeem. Het zal je minder moeite kosten om het opgelegde proces te volgen.

Waar begin je?

Een beelddenker leert door ervaring:

  • Begin er dus gewoon aan.
  • Hou het simpel en eenvoudig.
  • Start klein, uitbreiden kan altijd.

Leer met vallen en opstaan wat werkt of niet werkt.
Stuur je proces bij op basis van jouw ervaringen.

Je kan een coach of begeleider zoeken die je helpt om de vertaalslag te maken naar een manier die bij je past. Bijkomend voordeel is dat deze persoon je ook steeds opnieuw kan aanmoedigen of aansporen om vol te houden.

Iets wat niet behoort tot je talenten, zal je altijd extra moeite kosten. Wees je bewust dat je in deze activiteiten nooit een uitblinker zal zijn. Het zijn taken die je meer energie kosten dan dat ze je opleveren.

Beginnen met bruggen te bouwen op het werk, betekent bewust kiezen voor je persoonlijke stijl.
Zodat je zelfzeker elk gesprek durft aan te gaan waardoor je samen met je team, collega’s, klanten of leveranciers voluit kan inzetten op de best mogelijke samenwerking.
Resultaat: Een efficiëntere en productievere samenwerking in de groep.

Begin vandaag en vraag nu een gesprek aan.

Saskia Smet is de auteur van dit artikel en oprichtster van Numentum.

Wat doet Saskia Smet van Numentum?

Saskia werkt met multi-getalenteerde ondernemers en leidinggevenden die zich herkennen in de kenmerken van beelddenken. Leiders die met hun unieke kwaliteiten op een positieve manier willen bijdragen aan het succes van bedrijven. Door voorbij het label ‘beelddenken’ te kijken zodat je op een constructieve manier de collega’s, medewerkers, klanten of leveranciers met de juiste kennis kan samenbrengen.

Efficiënter door verbindend samenwerken & zelfzorg voor multi-getalenteerde leiders
Bedrijfsadvies, sparring partner, facilitator, trainer, coach & mentor

Opmerking van de auteur: 

Dit artikel verscheen voor het eerst op 17 mei 2012. Deze publicatie wordt regelmatig aangevuld met de laatste nieuwe inzichten. De laatste update is gebeurd op 2 november 2020.

Vergelijkbare omschrijvingen voor beelddenker profielen zijn onder andere: 

visueel-ruimtelijke denker, multi-getalenteerde bruggenbouwer, multi-talent leider, multi-talent leader, polymath, multi-potentialist, multi-talented, maverick, learnatics, T-shaped professional, Tree-Shaped profile, dwarsdenker, creatieve generalist, multipassionates, talent verbinder, getalenteerde connector, neo-generalist, renaissance man of vrouw, een overtreffende trap professional, jack of all trades, master of none, rebel, …

Welke benaming of label je ook verkiest, dit kan je helpen om rust te vinden: Je bent niet alleen er zijn nog mensen die zo denken en werken.

Het anders-zijn, gaat pas op een positieve manier voor jou werken als je dit leert omdenken:
Op dat moment ga je deze extra kwaliteiten verder ontwikkelen in plaats van te blijven vasthangen aan de tekorten die anders-zijn met zich meebrengt. Jouw meerwaarde zit in die extra kwaliteiten!


Bron afbeeldingen: Numentum & Pixabay

Vorige

Volgende

9 Reacties

  1. Mirjan

    Super! Wat een herkennig. Het wordt zo weer leuk om ‘anders’ te denken. Nu ik weet dat ik niet de enige ben, levert het me weer energie op in plaats van dat het me dat kost.

    Antwoord
    • Saskia Smet

      Dag Mirjan, dank voor de fijne reactie ! groet, Saskia

      Antwoord
  2. Janita

    Alweer een feest van herkenning. Niet zo vreemd dat ik geen plezier beleef aan administratie en aanverwante zaken. Ik kan het wel, maar….vraag niet hoe. Ga door met deze artikelen te schrijven, Saskia. Ik put er veel kracht uit! Thanks.

    Antwoord
  3. Kristina

    Beste Saskia,

    Ik ben benieuwd of er speciaal voor beelddenkers ook een
    timemanagement cursus bestaat. Of een persoonlijke effectiviteitstraining? (ook in nederland?)

    Met vriendelijke groet,
    Kristina

    Antwoord
  4. Kristina

    oja ik heb nog een vraag: is er ook onderzoek gedaan naar mensen die hsp en beelddenker zijn icm onderzoek naar hun persoonlijke effectiviteit?

    Antwoord
    • Saskia Smet

      Dag Kristina,
      Ik kan je niet direct een antwoord geven zowel wat betreft een timemanagement cursus of een persoonlijke effectiviteitstraining specifiekvoor beelddenkers, als wat betreft onderzoek naar mensen die hsp en beelddenker zijn en hun persoonlijke effectiviteit.
      Ik zoek het verder uit en laat je iets weten, zodra ik een antwoord heb !
      Groet, Saskia

      Antwoord
  5. Sabine

    Dag Saskia, Het is vreemd ik ben een beelddenker en heb dyslexie maar ik heb ook geleerd heel erg te plannen en organiseren en analyseren… En uiteindelijk kan ik dit nu ook goed… Deadlines behalen enzo… Kun je ook beiden hebben? Of heb ik daar onbewust zo erg op geoefend?

    Antwoord
    • Saskia Smet

      Om een onderscheid te maken of organiseren een natuurlijk talent van je is of een aangeleerde vaardigheid die je ontwikkeld hebt, kan je jezelf 2 vragen stellen:
      1) Kan ik het goed?
      2) Word ik er blij van? Krijg ik er energie van? Mogen ze mij dit op elk moment komen vragen?

      Als beide antwoorden “ja” zijn dat is dit een van je talenten. Ga er voor!

      Is een van beiden “neen”, weet dan dat dit een aangeleerde vaardigheid voor je is. En je hier heel voorzichtig mee om dient te gaan omdat dit geen natuurlijk talent van je is.
      Veel beelddenkers hebben zichzelf zo een aantal vaardigheden aangeleerd omwille van een van de volgende redenen (lijstje kan verder aangevuld worden):
      * Ik wil dit 1 keer doen en dus van de eerste keer goed zodat ik iets kan gaan doen wat ik wel leuk vind.
      * Ik wil hier zo snel mogelijk van af zijn, en dus kan ik het maar beter goed organiseren.

      Aangeleerde vaardigheden mogen in je takenpakket zitten, zolang ze slechts een deel uit maken van je dagelijkse activiteiten. Nemen ze het grootste deel in van je activiteiten, gaat dit je meer energie kosten en is het op lange termijn geen goed idee.

      Antwoord

Reactie verzenden

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Download het gratis ebook: Samen aan het werk

5 Manieren om beter samen te werken met beelddenkers.

Download nu

Je aanmelding is goed ontvangen