Selecteer een pagina

Wat als je faalangst kan voorkomen door het te slim af te zijn?

Elke Multi-getalenteerde bruggenbouwer of beelddenker wordt geconfronteerd met afwijzing omwille van hun andere kijk op de situatie, hun aparte manier van werken, het van de hak op de tak springen in gesprekken om maar enkele oorzaken te noemen. Dit geeft hen het gevoel nog niet goed genoeg te zijn. Het opent de deur voor faalangst. Het vermindert het vertrouwen in jezelf. 


Wie kent de vicieuze faalangst cirkel niet waardoor je zelfvertrouwen afneemt?

Faalangst, niet goed genoeg zijn, niet goed genoeg voelen, piekeren, stress, uitstel gedrag, we ervaren het allemaal wel eens. Maar hoe kan jij je faalangst te slim af zijn of voorkomen?

Hoe komt het dat multi-getalenteerde bruggenbouwers of beelddenkers meer hinder van ondervinden van verminderd zelfvertrouwen?

Als je gaat piekeren, ga je “circulair denken“:


circulair denken verlaagt je zelfvertrouwen


Je maakt je zorgen over iets. Je problemen lijken steeds groter te worden. De stress voor de negatieve gevolgen worden steeds groter. Je begint steeds meer aan je eigen kunnen te twijfelen hierdoor vermindert het vertrouwen in jezelf. Faalangst lijkt je compleet te vertragen en te immobiliseren. Het verlamt je lichaam en geest volledig.

Al je aandacht gaat volledig naar het probleem waardoor het lijkt alsof je in een tunnel terecht komt: je ervaart enkel de steeds groter wordende problemen, terwijl je de mogelijke oplossingen gewoon niet meer kan zien.

Door je tunnel-zicht ben je niet meer in staat om je brein de verschillende mogelijkheden te laten zien. Waardoor jij jezelf geen ruimte meer geeft om creatieve oplossingen te bedenken. Terwijl het bedenken van die aparte en vernieuwende oplossingen net jouw unieke kracht is!  


Wat gebeurt hier?

Bij faalangst krijgt je lichaam het signaal dat er gevaar dreigt. Hierdoor treden er allerhande processen in werking. Het zijn dezelfde processen die onze voorouders alarmeerden voor dreigend gevaar in de oertijd.

Het enige verschil is dat er in de situatie vandaag geen fysiek gevaar. Het proces speelt zich af in je hoofd omdat jij je zorgen maakt en dit proces je denken overneemt.

Voor ons lichaam is er echter geen onderscheid: er dreigt gevaar!
En dus starten er onbewust en automatisch een aantal processen in ons lichaam. Ons overlevingsinstinct schiet in actie.

Het lichaam gaat een aantal stoffen aanmaken waardoor een aantal functies geactiveerd worden om het gevaar te bestrijden. Elke lichaamsfuncties die in deze gevaarlijke situatie minder belangrijk zijn, worden tijdelijk stilgelegd.


Wat gebeurt er in ons lichaam?

Op het niveau van de hersenen, gaat bijvoorbeeld de hersenstam ook wel het reptielenbrein genoemd, alle bloed en zuurstof krijgen.

Andere functies zoals het geheugen en logisch denken zullen tijdelijk uitgeschakeld worden.


Wanneer krijg je last van faalangst?

Faalangst is dikwijls gekoppeld aan “presteren”: je moet iets afleveren waarop anderen jou gaan beoordelen.
Dit kan zich voordoen bij een gesprek over de voortgang van je project met de directie of een examen dat je dient af te leggen voor je werk.

Stel dat je zo’n paniekaanval krijgt op het moment van een examen.
De gevolgen laten zich raden: bij het lezen van de examen, lijkt het alsof je deze leerstof nog nooit gezien hebt en je hoort het letterlijk in Keulen donderen.

Je raakt in paniek en in plaats van je geheugen te kunnen gebruiken, gaat het compleet mis. Je lichaam ervaart dit als een gevaar en het overlevingsmechanisme start automatisch.

In een poging om de faalangst te onderdrukken, gaat je brein steeds meer functies uitschakelen. Helder en logisch denken is in die toestand niet meer aan de orde.

Hetzelfde proces treedt in werking als je door angst overmand wordt op het moment dat jij een belangrijke presentatie moet geven om bijvoorbeeld een projectvoorstel te verkopen of een oplossing goed gekeurd te krijgen.


Een tunnelvisie verlamt je denken verlaagt je zelfvertrouwen


Hoe komt het dat dit meer optreedt bij multi-getalenteerde bruggenbouwers?

De meesten beelddenkers hebben sinds hun kindertijd regelmatig ervaren dat hun omgeving hen niet begreep. Dit komt omdat ze vanuit verschillende hoeken naar een situatie kijken.

Ze werden meermaals uitgelachen om hun chaotische en onsamenhangende ideeën en opmerkingen. Ze lukken er niet altijd in om kort en bondig uit te leggen wat ze in hun verbeelding zien.

Lees meer: Beelddenker met losse flodder of focus op je doel?

Hun levendige verbeelding en fantasie brengt deze kinderen tot inzichten die dikwijls hun leeftijd ver vooruit zijn wat betreft complexiteit, verbindingen leggen tussen zaken, details moeiteloos in het grotere geheel plaatsen enz.

Vermits deze kwaliteiten op jonge leeftijd meermaals afgewezen werden, is de faalangst doorheen de jaren beginnen groeien. Omdat wat en hoe ze de dingen aanpakken regelmatig afgekeurd wordt doorheen hun leven, neemt de onzekerheid en het gevoel niet goed genoeg te zijn toe. Multi-getalenteerde bruggenbouwers twijfelen of ze al wel goed genoeg zijn.

Lees meer: Doe het nu ! Uitstellen…, en uiteindelijk niets doen.


Jezelf aanpassen ontwikkelt zich als een overlevingspatroon

Jezelf afschermen wordt een verdedigingsstrategie. Je wil alleen nog naar buiten komen met een oplossing of idee, als je 100% zeker bent dat het perfect is.

Van kindsbeen af leren ze om zich aan te passen en vooral hun mond te houden zodat ze zeker niet opvallen. Ze willen er graag bijhoren en doen zoals iedereen.

Het kost echter heel veel energie om je als beelddenker aan te passen aan de wereld om je heen. Je kan meelopen met de groep maar zal echter nooit een uitblinker of uitschieter worden door jezelf aan te passen.

Door jezelf weg te cijferen verlies je je eigenheid en vermindert het vertrouwen in je zelf. Omdat jouw verbeelding en fantasie, gekke verbindingen maken om nieuwe oplossingen te bedenken, … net jouw sterke en unieke kwaliteiten zijn.

Als jij jezelf als kind leert aanpassen, betaal je een hoge prijs. Dit kost je heel veel energie. Energie die je niet meer kan gebruiken om jouw talenten verder te ontwikkelen en te verbeteren.


Waar zit het verschil?

Het zijn de processen die aangestuurd worden door de rechterkant van ons brein waarin beelddenkers uitzonderlijk sterk zijn.
In onze Westerse maatschappij zijn systemen als scholen, universiteiten en vele organisaties opgebouwd volgens processen die aangestuurd worden door de linkerkant van ons brein.

Beelddenkers leven en werken in een omgeving die niet aansluit bij hun natuurlijke manier van denken en werken. Hierdoor leren ze al heel jong om zich altijd aan te passen en dit kost veel energie. Jezelf aanpassen wordt onbewust een overlevingspatroon.

Dit constant aanpassen gaat ten koste van jezelf en je gaat op de toppen van je tenen lopen. Omdat je het gevoel krijgt te leven in een constante stress situatie, krijgt faalangst meer kans om toe te slaan.

Opmerking:
De metafoor van rechter- en linkerbrein blijft een goed beeld om het onderscheid te maken in de verschillende brein-processen. Ook al heeft de recent wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat het beeld op zich niet klopt met de realiteit.


Kan je faalangst veroorzaakt door jezelf constant aan te passen voorkomen?

Uiteraard zijn er meerdere elementen die faalangst kunnen veroorzaken.

Ben je echter iemand met een voorkeur voor beeldenken, dan kan je dit faalangst-patroon wat ontstaat door je “anders denken” en jezelf proberen aanpassen, zelf gaan aanpakken.

Verminder voor jezelf situaties waarin jij jezelf gaat aanpassen. Zoek situaties waarin jij als multi-getalenteerde bruggenbouwer meer je unieke talenten of kwaliteiten kan gebruiken:

  • Die dingen die jij zonder moeite kan
  • De activiteiten die jouw energie geven en waarvan je heel blij wordt.
  • Zaken die jij zonder moeite kan maar je collega of familielid misschien niet.
  • Durf de dingen op jouw manier te doen als het resultaat hetzelfde is.


“Everyone is a genius. But if you judge a fish on its ability to climb a tree, it will live its whole life believing that it is stupid!”

vrij vertaald naar Einstein: “In elk van ons schuilt een genie. Maar zolang je een vis gaat beoordelen op de manier waarop hij bomen beklimt, zal hij zijn hele leven geloven dat hij dom is”


Zit er een link tussen jouw zelfvertrouwen en je persoonlijke manier van werken? Ja zeker. Hier lees je waar het verband zit.


Anti-stress training om faalangst aan te pakken?

In het geval van een beelddenker, lijkt me dit niet de eerste stap om het probleem aan te pakken!
In de praktijk merk ik dat je hierdoor aan symptoom bestrijding doet zonder het onderliggende probleem op te lossen.

Zolang je de basisoorzaak niet wegneemt, zal je met een goede bedoelde anti-stress training meer kwaad dan goed verrichten.
In plaatst van de faalangst weg te nemen, ga je het zelfvertrouwen verder ondermijnen en doen afnemen omdat je een symptoom gaat aanpakken zonder de basisoorzaak weg te nemen.

Aan de basis ligt een dieperliggende oorzaak namelijk de angst voor afwijzing of uitgelachen te worden omdat je gefaald hebt!

Als beelddenkers als kind veel ideeën afgewezen zagen of uitgelachen werden voor hun aparte suggesties, dan ontwikkelde ze overlevingspatronen. Een aantal hiervan veroorzaken op latere leeftijd wat ik noem “onbewuste faalangst”.

De persoon vertoont “uitstel gedrag” waardoor ze het starten van een opdracht of project zo lang mogelijk voor zich uitschuiven.

Waardoor je volgende uitspraken krijgt van een multi-getalenteerde bruggenbouwer in een begeleidingstraject:

Als ik niets doe, kan het ook nooit misgaan …
Een uitspraak van een volwassen beelddenker die als kind dikwijls uitgelachen werd omwille van zijn met fantasierijke ideeën.

Ik krijg het nooit zo mooi gerealiseerd als in mijn hoofd. Dus liever in de fantasiewereld blijven hangen en niets doen, dan de ontgoocheling dat het niet perfect is.

Een uitspraak van een jong volwassen beelddenker die opgroeide in een omgeving waar fouten maken of niet voldoen aan het perfecte beeld, niet getolereerd werd. 

Zonder te werken aan de basisoorzaak werkt elke klassieke training averechts, waardoor de faalangst groeit. Dan vermindert het vertrouwen in jezelf nog meer.

Het omvormen van die oude patronen naar gedrag dat jou nu op een positieve manier vooruit zal helpen, is in dit gevallen de eerste stap om de faalangst echt te aan te pakken.


doe het nu pak onbewuste faalangst direct aan


Herkenbaar? Wil je weten hoe je dit ombuigt naar een positieve situatie met meer zelfvertrouwen en minder faalangst?


Geef je zelfvertrouwen een stevige boost. Leer om zelfzeker elk gesprek aan te gaan zodat je samen met je team, je collega’s, klanten of leveranciers voluit kan inzetten op de best mogelijke samenwerking. Zodat het werkplezier en de onderlinge verbinding in de groep groeit, efficiëntie en productiviteit toenemen. Waardoor er minder ruimte blijft voor ergernis en frustratie. Daar wil ik jou mee helpen.

Start nu en vraag direct een kennismakingsgesprek aan.


Saskia Smet is de auteur van dit artikel.
Saskia werkt met creatieve en innovatieve ondernemers en leidinggevenden.
Ze creëert rust en vergroot het zelfvertrouwen zodat ze de positieve invloeden ontdekken van efficiëntere communicatie om verbindend samen te werken met hun team, collega’s, klanten en leveranciers.
Het resultaat is vermindering van stress en frustratie waardoor het werkplezier toeneemt, de productiviteit stijgt en de efficiëntie verhoogt.


Opmerking van de auteur: 

Dit artikel verscheen voor het eerst op 27 september 2012. Deze publicatie wordt regelmatig aangevuld met de laatste nieuwe inzichten uit de praktijk ervaring. De laatste update gebeurde op 28 mei 2019.



Bron afbeeldingen: Numentum & Pixabay

Vorige

Volgende

9 Reacties

  1. Anja Leinders

    Dankjewel voor je heldere uitleg Saskia. Je omschrijving geeft duidelijk weer wat er in de hersenen gebeurt op het moment dat faalangst de bovenhand heeft.

    Zelf werk ik vooral via de informatie die in het lichaam van mensen opgeslagen ligt en minder cognitief. Deze opgeslagen informatie is zeer bruikbaar om transformaties mee te bewerkstelligen, met bijzondere resultaten.

    Antwoord
  2. Pien van den Boorn

    Een prachtig verhaal heb je neergezet, Saskia!
    Zo zit het in elkaar en zo komen we er uit (als je tenminste een beelddenker bent)!
    Dank je wel voor je inzichtelijke tekst!

    Antwoord
  3. david

    Dank je Saskia, heel verhelderend en herkenbaar!

    Antwoord
    • Saskia Smet

      David, graag gedaan. Fijn om die reacties van herkenning te lezen !

      Antwoord
  4. Alex

    Zo herkenbaar, bijna beangstigend. Geeft mij wel stof tot nadenken. Dank je wel.

    Antwoord
    • Saskia Smet

      Dank voor het compliment!
      Stof tot nadenken, kan je ook net die mogelijkheden laten zien die je van je zwakte een sterkte gaan maken als je het gaat inzetten op het juiste moment.

      Antwoord
  5. Joanne Minkjan

    Phuuu, ik zit midden in zo’n proces.. ik volg opleiding tot Psychosociaal Therapeut… wat op zichzelf al best wel pittig is! Maar er is weer een deadline inzicht…… U snapt t vast..PANIEK. Voel me inderdaad zoals beschreven echt verlamd om iets nuttigs in mijn hoofd of op papier te krijgen. #frustrerend en teleurstellend. Maar ooh wee, hulp vragen.. not done. stel je voor zullen ze me echt dom vinden. Of dan komen ze er eigenlijk achter. (Haha k heb al best wat geleerd over mezelf 😉 maar goed, schiet niet echt op zo.
    Onlangs nog een filmpje gezien in TED Talk.. over dde interne Monkey bij beelddenkers. hilarisch en pijnlijkwaar tegelijk. Jammer dat er geen uitleg was over hoe je het stadium van uitstellen en totaal nutteloos bezig zijn etc kunt voorkomen, met nog meer bevestiging en faalangst tot gevolg.
    Ik ben gewoon Moeee van t denken /piekeren.

    Antwoord
    • Saskia Smet

      Dank voor je aanvulling. Fijn dat het herkenbaar is.
      Weet je nog welke TED talk dit was? De link mag gerust toevoegd worden aan deze post.
      Als ik je kan helpen, dan hoor ik het graag.

      Antwoord

Reactie verzenden

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Download het gratis ebook: Samen aan het werk

5 Manieren om beter samen te werken met beelddenkers.

Download nu

Je aanmelding is goed ontvangen