Selecteer een pagina

Ga je luisteren om te begrijpen of heb je direct je oordeel klaar?

Durf je tijd maken om echt naar je medewerker of collega te luisteren? Of bouw je zonder echt te luisteren verder op jouw oordeel en inzicht? Hoe blokkeert die de groeikansen van je collega’s of medewerkers zonder dat je het beseft?


Kan je echt luisteren?

Als je praat, herhaal je wat je al weet.
Als je luistert, ontdek je nieuwe kennis, inzichten en informatie.


Een mooi gezegde om even bij stil te blijven staan.
Wat doe jij dagelijks?


De moeite om met deze gedachte eens te gaan experimenteren in je dagelijks leven:

  • In eerste instantie ga je luisteren om te begrijpen.
  • Vragenstellen als het niet duidelijk is. Met als doel te begrijpen wat de ander jou wil vertellen.

Dit wil zeggen dat jij je oordeel uitstelt en als een nieuwsgierige toeschouwer luistert om je gesprekspartner te verstaan. Je gaat dus niets invullen voor een ander. Net zo lang tot jij in je eigen woorden het verhaal kan herhalen.


Luisteren om te begrijpen of zelf vooral praten?

Ga je het zelf invullen vanuit jezelf – op basis van wat jij kent en weet – dan kan je de bal compleet misslaan. Hierdoor is de kans groot dat je het gesprek overgaat in een discussie. Waarbij elke partij gelijk wil krijgen.

Je vertrekt van het feit – de vooronderstelling – dat iedereen hetzelfde “beeld” heeft van een situatie bij de start. Terwijl er verschillende “beelden” zijn afhankelijk van waaruit je naar de situatie kijkt.


Wat is een goed gesprek? Als je ook kan luisteren om de ander te begrijpen


Wat gebeurt er in realiteit als je niet goed luistert?

Laat me je het verhaal vertellen van Lieve en de mislukte examenoefening.

In het bedrijf waar Lieve werkt, zijn een aantal medewerkers aangesteld om afdelingen te helpen hun werkmethodes te controleren en te verbeteren. Deze medewerkers volgen hiervoor een opleiding. Op het eind van dit opleidingstraject dienen ze een proef af te leggen.

Het belangrijkste onderdeel van de examenoefening bestaat uit een rollenspel met een onbekende gesprekspartner. Op basis van deze oefening zal de examencommissie oordelen over Lieve’s vaardigheden. Ze krijgt slechts één kans om te tonen dat ze het geleerde in praktijk kan brengen.


Examenstress stopt logisch denken

Een proef afleggen onder tijdsdruk en met onbekenden, creëert voor sommige mensen al een pak extra stress en onrust. Bovendien is het slagen voor deze test voor Lieve van groot belang voor haar verdere carrière in de organisatie.

De jury en haar medestudenten kijken aandachtig toe tijdens dit rollenspel. De zenuwen gieren door Lieve’s lichaam.

Lieve’s tegenspeler in het rollenspel is Ingrid, een speelse jonge dame. Zodra Lieve haar eerste vraag gesteld heeft, begint Ingrid te lachen. Het lachen maakt Lieve onzeker en nog zenuwachtiger. Ze voelt zich door Ingrid uitgelachen en haar stress groeit verder.

Lieve durft Ingrid hier niet op aanspreken door te vragen wat er gebeurt.
Anderzijds, durft ze ook geen time-out te vragen zodat ze even tijd kan nemen om in alle rust opnieuw te starten aan de examen oefening.

Ze gaat verder met de examenoefening. Omdat ze zo gefocust is op het gevoel dat ze uitgelachen wordt, maakt Lieve de ene fout na de andere. Door de toenemende stress is ze niet meer in staat is om rustig na te denken.

Ingrid begint steeds harder te lachen. Lieve voelt al haar kracht en zelfvertrouwen wegstromen.

Hoewel ze dit soort rollenspelen meermaals zonder problemen deed tijdens de opleiding, lukt het Lieve vandaag niet om de leiding te nemen in het gesprek. Ze bezwijkt onder de druk.


Oordelen zonder echt te luisteren.

De examenjury is streng en oordeelt dat Lieve de opleiding moet overdoen. Ze is niet geslaagd.

De jury wil niet luisteren naar Lieve’s verhaal:

  • Dat het misliep omdat ze zich uitgelachen voelde.
  • Waardoor Lieve totaal in paniek geraakte.
  • Dat ze te bang was om even uitstel te vragen om tot rust te komen.

De jury heeft op geen enkel moment ervaren of de indruk gekregen dat Ingrid om Lieve lachte. Ze zien dit als een excuus dat Lieve aanhaalt door Ingrid de schuld te geven voor haar slechte prestatie.

Ze besluiten dat Lieve de oorzaak bij anderen legt in plaats van haar eigen fouten toe te willen geven. Voor de jury, is Lieve niet in staat om zichzelf kritisch te evalueren en hieruit te leren.


Hoe ervaart je medewerker of collega dit?

Wat leert Lieve hieruit:

  • Dat anderen haar verhaal niet geloven.
  • Ze voelt zich niet goed genoeg om te slagen voor deze cursus en dit werk.
  • Lieve ervaart dat ze zich van alles inbeeldt wat anderen niet zien.
  • Dat ze iemand is die anderen altijd de schuld geeft van haar mislukking.

Ze twijfelt aan zichzelf en haar zelfvertrouwen neemt af. Lieve haakt af.
Dit soort opdrachten zijn duidelijk te hoog gegrepen voor haar.


Leren van je fouten of mislukkingen, laat je groeien

Wat als de examencommissie Lieve na de oefeningen nieuwsgierig vragen was beginnen stellen. Om Lieve’s deel van het verhaal goed te begrijpen alvorens te oordelen?

De herkenning van Lieve’s persoonlijke ervaring, had haar waarschijnlijk rustiger gemaakt.

Nadien had Ingrid haar deel van het verhaal kunnen vertellen. De oorzaak van Ingrid’s lachen heeft waarschijnlijk niets met Lieve te maken.

Mogelijk maken beide verhalen duidelijk dat elke betrokkene een andere ervaring heeft van dezelfde situatie. Er is niet één beeld van deze situatie, er zijn er verschillende.

Hierdoor zal Lieve zich begrepen voelen in plaats van persoonlijk aangevallen te zijn. Het stelt haar in staat om op een andere manier naar de situatie te kijken en te begrijpen wat er gebeurd is:

  • Lieve beseft dat ze door de examenstress een persoonlijke interpretatie maakte van de situatie zonder deze te controleren bij Ingrid.
  • Dit maakte haar zenuwachtig en onzeker.
  • Haar stress nam het over. Ze kon niet meer logisch nadenken waardoor ze de oefening totaal verkeerd aangepakt had.
  • Had ze Ingrid tijdens de oefening hierover een vraag gesteld, dan had ze een ander beeld van de situatie gekregen.
  • Door Ingrid’s antwoord zou Lieve geweten hebben waarom Ingrid zo moest lachen. Waarschijnlijk had dit totaal niets met haar te maken.
  • De examenoefening had in dit geval onder normale omstandigheden kunnen verlopen omdat Lieve rustiger had kunnen blijven.

Door er op deze manier naar te kijken, leert Lieve uit de mislukte oefening van het rollenspel. Ze heeft een inschattingsfout gemaakt door verder te gaan op basis van haar persoonlijke interpretatie.

Lieve zoekt geen schuldigen voor haar falen. Ze wil echter wel erkenning krijgen voor haar interpretatie en ervaring van de situatie.

Dit inzicht laat Lieve goeien:
Ik ben er nu nog niet helemaal klaar voor, maar deze fout wil niet zeggen dat ik er niets van kan. Ik ben op goede weg en kan verder groeien!


Door echt te luisteren kan je collega's of medewerkers laten groeien


Goed leren luisteren

Maak jij tijd om echt naar iemand te luisteren?
Hoe dikwijls krijg je de vraag: “Wil je eens even luisteren?”

Hoeveel keer per dag hoor je deze vraag?
Waarschijnlijk meerdere keren.


Luister je terwijl je ondertussen met iets anders bezig bent?

Je probeert je aandacht erbij te houden, maar is het verhaal zo langdradig of onduidelijk dat je aandacht weggaat. Na de 5de zin, denk je immers het verhaal al begrepen te hebben. Je hebt je oplossing al klaar.

Ondertussen doe je beleefdheidshalve alsof je verder luistert maar eigenlijk ben je aan het wachten tot de andere persoon stopt met praten.


Laat je iemand die je iets vraagt, zijn verhaal afmaken?

Jij hebt al lang je conclusies getrokken op basis van wat je ziet en wat je in de eerste zinnen hoort. Je staat al met een oplossing klaar. Dit wil zeggen, de oplossing voor wat jij aanneemt te zien en te horen.

Hoe dikwijls, ga je even in gesprek met de ander om te vragen of wat jij verstaan hebt ook daadwerkelijk is wat de ander je wil vertellen?


Wat is een goed gesprek?

Hoe goed ik er ook op probeer te letten, het overkomt me ook nog. Op zo’n moment schiet mij onderstaand gedicht te binnen.


Ongevraagde adviezen

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij adviezen te geven,
dan doe je niet wat ik je vraag.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij begint mij te vertellen,
waarom ik niet iets zo moet voelen als ik het voel,
dan neem jij mijn gevoelens niet serieus.

Als ik je vraag naar mij te luisteren
en jij denkt dat jij iets moet doen
om mijn probleem op te lossen, dan laat je mij in de steek,
hoe vreemd dat ook mag lijken.

Misschien is dat de reden
waarom voor sommige mensen bidden werkt,
omdat God niets terug zegt
en Hij geen adviezen geeft
of probeert de dingen voor je te regelen.
Hij luistert alleen maar
en vertrouwt erop dat je er zelf wel uitkomt.

Dus, alsjeblieft, luister alleen maar naar me
en probeer me te begrijpen

En als je wilt praten,
wacht dan even en ik beloof je,
dat ik op mijn beurt naar jou zal luisteren.

Leo Buscaglia



Echt luisteren biedt meer mogelijkheden!

Stel je eigen oordeel even uit. Luisteren om te begrijpen, geeft alle betrokkenen nieuwe inzichten en groeikansen.

Herkennen en erkennen van de persoonlijke ervaring van je medewerker of collega, creëert openheid. Hierdoor kunnen andere invalshoeken toegevoegd worden.

Durf jij het aan om vanaf nu in gesprekken meer tijd te besteden aan echt luisteren?

Om alle aandacht te geven aan de ander om te kunnen begrijpen alvorens je zelf in actie schiet?


Start met bruggen te bouwen, is kiezen voor jezelf. Om zelfzeker elk gesprek aan te gaan zodat je samen met je team, collega’s, klanten of leveranciers voluit kan inzetten op de best mogelijke samenwerking. Waar een betere efficiëntie en meer productiviteit, in de plaats komen van ergernis en frustratie. Daar wil ik jou mee helpen.

Begin vandaag en vraag nu een gesprek aan.



Saskia Smet is de auteur van dit artikel.
Saskia werkt met creatieve en innovatieve ondernemers en leidinggevenden.
Ze creëert rust en vergroot het zelfvertrouwen zodat ze de positieve invloeden ontdekken van efficiëntere communicatie om verbindend samen te werken met hun team, collega’s, klanten en leveranciers.
Het resultaat is vermindering van stress en frustratie waardoor het werkplezier toeneemt, de productiviteit stijgt en de efficiëntie verhoogt.


Opmerking van de auteur: 

Dit artikel verscheen voor het eerst op 7 november 2017. Deze publicatie wordt regelmatig aangevuld met de laatste nieuwe inzichten. De laatste update gebeurde op 18 November 2019.


Andere artikelen over multi-getalenteerde bruggenbouwers of beelddenkers:



Bron afbeeldingen: Numentum & Pixabay

Vorige

Volgende

Reactie verzenden

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Download het gratis ebook: Samen aan het werk

5 Manieren om beter samen te werken met beelddenkers.

Download nu

Je aanmelding is goed ontvangen