Selecteer een pagina

Waarom zou jij in de verdediging gaan?

Beelddenkers hebben van nature de neiging om zichzelf voor elke opmerking of actie te moeten verdedigen. Het gevolg is dat je telkens direct in de verdediging gaat schieten omdat dit een patroon is wat je bent gaan ontwikkelen in je jeugd. Op dat moment heel erg zinvol, in een werkcontext werkt het eerder tegen dan voor je!


In de verdediging schieten …

Dit is een patroon wat je onbewust ontwikkelde in je kindertijd om te kunnen overleven in een groep zonder op te vallen.

Beelddenkers zien vaak andere dingen, leggen andere verbanden of associaties in hun hoofd, lossen problemen op een andere manier op.


Voorbeeld:

Vraagstukken oplossen in de lagere school. Omdat deze leerlingen bij het lezen de accenten in de vraag anders leggen, vinden ze een andere oplossing. Met als gevolg dat de interpretatie van het vraagstuk of probleem voor deze kinderen iets totaal anders is dan de leerkracht bedoelde. Ze kijken dus vanuit een andere invalshoek naar het probleem.Als je telkens dient uit te leggen waarom je deze uitkomst vindt om daarna jouw manier van werken te horen afkeuren, ga je jezelf beschermen.


Verantwoording afleggen

Het resultaat van deze andere invalshoek is dat ze zichzelf constant dienen te verantwoorden waarom ze iets zo doen.

Hierdoor leer je al snel 2 dingen die je onbewust meedraagt in de rest van je leven. Het worden „vaste patronen”:

1) Je past jezelf aan waardoor je niet meer opvalt. Je steekt dus niet met je hoofd boven het maaiveld uit. Hierdoor ga je jezelf leren om je in elke situatie aan te passen. Met als gevolg dat jij jezelf aanleert om te werken op een manier die van nature niet bij je past.

2) Je denkt snel en vooruit dus je gaat zorgen dat je altijd je „waarom” of uitleg om het anders te doen klaar hebt. Je zoekt je verantwoording alvorens iemand de vraag kan stellen. Dit verdedigingsmechanisme ga je onbewust ontwikkelen als je vaste strategie.

Beide patronen maken „gewoontes” die toen je op de schoolbanken zat, misschien echt wel noodzakelijk waren om als kind te overleven, maar nu absoluut niet meer zinvol zijn.

Je bent ondertussen opgegroeid en de situatie en jouw omgeving zijn totaal veranderd. Je hebt ondertussen zoveel inzichten en ervaring opgedaan, zowel in je privé leven als op het werk.
Hierdoor gaan deze oude patronen je meer hinderen dan in jouw voordeel werken.


Jezelf aanpassen, aanpassen en nog eens aanpassen

Je altijd en overal zelf aanpassen, kost je op de duur zoveel energie dat je je persoonlijke unieke talenten verliest. Je gaat steeds meer werken met voor jou aangeleerde vaardigheden. Dit kost jou veel energie. Bovendien ga je hier nooit een uitblinker in worden en dus is dit op de lange duur een hele slechte manier van werken voor jou als persoon.


Dan is het toch aan de anderen om zich aan te passen?

Een beelddenker die zich bewust wordt van dit aanpassingsgedrag, gaat vaak over naar het andere uiterste:
Deze persoon gaat eisen dat anderen nu maar eens rekening met de beelddenkers moeten houden. De ander moet zich nu maar eens aanpassen.

Het verdedigingsmechanisme treedt spontaan in werking als jij in de verdediging gaat schieten.


Jezelf direct gaan verdedigen


Elk akkefietje mondt binnen de kortste keren uit in een pittige discussie.

In de verdediging gaan, veroorzaakt strijd en discussie. Iedere partij voelt zich te kort gedaan en wil gelijk halen.
Met andere woorden je gaat een negatieve sfeer of klimaat creëren. Dit gebeurt door de lichaamstaal die je uitstraalt, een (onbewust) agressieve houding en de intonatie van je stem. Het veroorzaakt vaak een kettingreactie van negativiteit.

Je collega of partner vraagt of vertelt iets. Jij voelt je als beelddenker aangevallen omdat er onbewust iets in de communicatie je persoonlijk raakt. Je valt in het klassieke patroon: je gaat jezelf verdedigen.

Dit is jouw gevoel, dus jouw realiteit; maar daarom is het gevoel dat de ander met zijn vraag heeft, niet hetzelfde. De perceptie of ervaring van beiden verschilt!

Voor beiden het goed en wel beseffen, is het gesprek geëscaleerd naar een confrontatie waar geen van beiden blij van wordt. Je collega of partner wordt het op de lange duur beu om steeds rustig  te blijven en niet meegesleurd te worden in die spiraal van negativiteit.
Het wordt een opgave om met zo’n beelddenker een gesprek aan te gaan of samen te leven.


Verschillen in communicatiestijl en perceptie

Vaak gebeurt dit door de verschillen in communicatie en perceptie (= de ervaring van wat er gezegd wordt en het beeld wat je waarneemt) van een beelddenker en een niet-beelddenker.

Een beelddenker die voor zichzelf nog geen evenwicht heeft gevonden tussen situaties waarin hij zich bwust gaat aanpassen aan een lineaire omgeving en situaties waarin hij zijn persoonlijke denkstijl (beelddenken) gaat gebruiken, is op dit vlak heel kwetsbaar.

Zo iemand gaat zich heel snel persoonlijk aangevallen voelen en snel hervallen in een defensieve houding. Bijvoorbeeld als de persoon onder druk staat, in een stress situatie, enz.


Ervaringen verschillen, is het glas half vol of half leeg?


Doorvragen en luisteren helpt !

Ben jij een beelddenker en overkomt je dit regelmatig?

Ga eens een aantal van deze situaties uit het verleden onderzoeken. Doe het alleen of nodig een neutrale persoon uit om hier samen met jou eens naar te kijken.

Stel jezelf een aantal van de volgende vragen om het gebeurde te analyseren:

  • Wat gebeurt er hier?
  • Hoe reageer jij hierop?
  • Hoe reageert je omgeving?
  • Waarom ga je steeds in de verdediging?
  • Wanneer gebeurt dit het vaakst?
  • Welke elementen komen in deze situaties telkens terug?

Als je een aantal gelijkaardig situaties bekijkt, ga je een aantal elementen zien die terugkomen. Kijk hoe je deze als persoonlijke alarmsignalen kan zien, zodat je voor jezelf een soort oranje knipperlicht functie krijgt.
Dit zijn momenten dat het dreigt uit de hand te lopen. Als je deze in de toekomst ziet aankomen, kan je vooraf actie ondernemen.


Voorbeeld:

Een rustmoment of time-out inlassen en het gesprek hernemen als je uit de emoties bent. Hierdoor voorkom je dat jij in de verdediging schiet omdat de ervaring van de situatie voor je gesprekspartner totaal anders is. 


Jij kan alleen jezelf veranderen

Je kan eisen dat een ander verandert, maar eigenlijk kan je alleen jezelf veranderen.

Kijk eens welke dingen jij in deze situaties anders zou kunnen aanpakken.
Focus op je eigen houding. Hierdoor verander jij de situatie en gaat je omgeving automatisch reageren. Dit is de wet van actie en reactie.

Kijk eens wat er voor jou ontbreekt in zo’n situatie:

  • Welke behoefte of nood heb je?
  • Wat heb jij nodig om uit de strijd te blijven?
  • Welke informatie heb je nog nodig om een duidelijk beeld te krijgen?


voorbeeld:

Ik heb meer informatie nodig om het totaal beeld of de volledige context te zien.
Wat houd je tegen om zelf actie te ondernemen en voor je reageert bijkomende vragen te stellen?

Wachten met reageren tot dat je de vraag van de ander begrijpt zoals de persoon het bedoelde. Stel je oordeel uit. Voorkom om te vertrekken van jouw perceptie of de ervaring die je krijgt bij het horen van de vraag.

Blijf vragen stellen en luisteren zonder oordeel tot de behoefte duidelijk is.

Dit vraagt oefening, is best moeilijk, maar loont zeker de moeite !

Begin met te kijken naar je eigen behoefte. Dit helpt jou om je oude patroon te doorbreken en uit de strijd te blijven.
De strijd die gelijk staat aan tijd en energie verlies voor iedere betrokken partij.

Rustig met elkaar in gesprek kunnen gaan, opent de deur naar een dialoog. Dit zorgt voor mogelijkheden om ieders kennis, inzichten en ervaringen samen te leggen. Dit geeft energie en is in staat om grootste dingen te creëren door verbindend samenwerken.

Ga aan de slag met deze praktische tips om makkelijker samen te werken!


Hoe ga jij hiermee om?

Ik hoor graag je reacties en wil verder met je in gesprek gaan!


Start met bruggen te bouwen, is kiezen voor jezelf. Om zelfzeker elk gesprek aan te gaan zodat je samen met je team, collega’s, klanten of leveranciers voluit kan inzetten op de best mogelijke samenwerking. Waar een betere efficiëntie en meer productiviteit, in de plaats komen van ergernis en frustratie. Daar wil ik jou mee helpen.

Begin vandaag en vraag nu een gesprek aan.


Saskia Smet is de auteur van dit artikel.
Saskia werkt met creatieve en innovatieve ondernemers en leidinggevenden.
Ze creëert rust en vergroot het zelfvertrouwen zodat ze de positieve invloeden ontdekken van efficiëntere communicatie om verbindend samen te werken met hun team, collega’s, klanten en leveranciers.
Het resultaat is vermindering van stress en frustratie waardoor het werkplezier toeneemt, de productiviteit stijgt en de efficiëntie verhoogt.


Opmerking van de auteur:

Dit artikel verscheen voor het eerst op 14 oktober 2014. Deze publicatie wordt regelmatig aangevuld met de laatste nieuwe inzichten uit de praktijk ervaring. De laatste update is gebeurd op 26 april 2019.



Bron afbeeldingen: Numentum & Pixabay

Vorige

Volgende

7 Reacties

  1. David Vertegaal

    Heel raak weer Saskia, dank je. Ik merk dat het ook erg veel uitmaakt hoe ik in mijn energie zit, of zaken eerder positief of negatief binnenkomen. Die mindset maakt zoveel verschil 🙂

    Antwoord
    • Saskia Smet

      Dank je voor het compliment.
      “Positief of negatief landen van wat anderen zeggen”, hangt inderdaad veel af van je eigen mindset. Hoe rustiger je zelf bent, en voor mij wil dit ook zeggen: hoe meer je als persoon in balans bent zowel met jezelf als met de omgeving, hoe makkelijker je voor jezelf de rust kan bewaren en dus veel positiever reageert op wat er naar je toekomt.

      Antwoord
  2. Fred

    Wat een fijn hoofdartikel Saskia. Weer zo herkenbaar. Ook de aanvulling onder *Wil je mij begrijpen?* vind ik erg verhelderend. Mijn struikelblok is OMA, wat me aanmoedigt om actiever te gaan luisteren en minder te gaan reageren en adviseren.

    Zou jij op de volgende gedachte van mij een antwoord kunnen geven?

    *Als ik bang ben voor de oordelen (kritiek) van anderen, oordeel ik dan niet automatisch over mijn naasten?*

    Met vriendelijke groet, Fred.

    Antwoord
    • Saskia Smet

      Dag Fred,
      Dank je wel voor dit fijne compliment !

      Wat je vraag betreft, een flinke filosofische paradox 😉
      Ik vind het een hele lastige om op te antwoorden, want ik kan nu direct al een heel rijtje pro’s en contra’s kunnen opnoemen.
      Naar mijn gevoel is dit heel situatie afhankelijk en bovendien zijn we allemaal beïnvloed door de maatschappij waarin we leven. Onze maatschappij is op dit moment naar mijn gevoel, te veel gericht op oordelen.
      Groet

      Antwoord
    • Zwervende Eik

      Dag Fred, lieve vriend! 😉 Nog bedankt voor het toesturen van deze link, ik heb niet álle linkjes in de tekst gevolgd, maar wel die van “Hoe pak je problemen aan?” en “Wil je mij begrijpen?” (Zelf herken ik iets van de beide kanten in mij… logisch, ik gebruik mijn twéé hersenhelften! :-))
      Jouw vraag is inderdaad interessant, ook voor mij… En eerlijk gezegd, voor mij klinkt ze als een retorische vraag. 😉
      Knufs!

      Antwoord
    • Pascal

      Ik denk dat het heel normaal is dat we als mens voortdurend met oordelen in ons hoofd zitten. Als we van onszelf niet mogen oordelen is ook dat weer een oordeel over oordelen.De kunst is om het oordeel dat we hebben over onszelf en de ander niet te serieus te nemen en samen met het oordeel je benieuwdheid in te zetten om de ander écht te willen horen. ” Ik oordeel én wil jou begrijpen ”
      Ik wil je nog verklappen Fred dat dit de eerste keer is dat ik een reactie schrijf omdat ik bang ben voor de kritiek. Ook hierin verschillen we blijkbaar niet als mens en zijn we waarschijnlijk doodnormaal.

      Vele groeten, Pascal

      Antwoord
      • Saskia Smet

        Dank voor deze menselijke en waardevolle aanvulling Pascal.

        Antwoord

Reactie verzenden

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Download het gratis ebook: Samen aan het werk

5 Manieren om beter samen te werken met beelddenkers.

Download nu

Je aanmelding is goed ontvangen